# 【通商茶法詔】

类型：古籍独立作品
作者：欧阳修
体裁：poem

## 原文

敕：古者山澤之利與民共之，故民足於下而君裕於上，國家無事，刑罰以清。自唐末流，始有茶禁，上下規利，垂二百年。邇聞比來，為患益甚。民被誅求之困，日惟谘嗟；官受濫惡之入，歲以陳積。私藏盜販，犯者實繁。嚴刑重誅，情所不忍。使田閭不安其業，商賈不通於行。嗚呼！若茲，是於江湖之間幅員數千里，為陷阱以害吾民也。朕心惻然，念此久矣，間遣使者，往就問之。而皆歡然，願弛榷法，歲入之課，以時上官。一二近臣，件析其狀，朕嘉覽於再，猶若慊然。又於歲輸，裁減其數，使得饒阜，以相為生，剗去禁條，俾通商賈。歷世之弊，一旦以除，著為經常，弗復更制，損上益下，以休吾民。尚慮喜於立異之人，緣而為奸之黨，妄陳奏議，以惑官司，必置明刑，用戒狂謬。布告遐邇，體朕意焉。

NewPP limit report

Parsed by mw‐web.codfw.main‐6754f74ddc‐tn595

Cached time: 20260814005502

Cache expiry: 2592000

Cache expiry source: Template:PD‐old (currentyear)

Reduced expiry: false

Complications: [prevent‐selective‐update, show‐toc]

CPU time usage: 0.139 seconds

Real time usage: 0.184 seconds

Preprocessor visited node count: 412/1000000

Revision size: 14836/2097152 bytes

Post‐expand include size: 11807/2097152 bytes

Template argument size: 786/2097152 bytes

Highest expansion depth: 8/100

Expensive parser function count: 0/500

Unstrip recursion depth: 0/20

Unstrip post‐expand size: 3477/5000000 bytes

Lua time usage: 0.058/10.000 seconds

Lua memory usage: 899531/52428800 bytes

Number of Wikibase entities loaded: 1/500

Transclusion expansion time report (%,ms,calls,template)

100.00%  144.236      1 -total

47.37%   68.321      1 Template:Header2

35.77%   51.595      1 Template:北宋作品

34.79%   50.183      1 Template:PD-old

33.55%   48.398      1 Template:License

11.43%   16.485      1 Template:Textquality

3.43%    4.948      1 Template:Plain_sister

2.46%    3.543      1 Template:Main_subject

1.17%    1.683     24 Template:*

1.15%    1.652      1 Template:Footer

Render ID c7dabb25-977a-11f1-8d21-b525190f3ed4

Saved in parser cache with key zhwikisource:pcache:191983:|#|:idhash:canonical!zh and timestamp 20260814005502 and revision id 2344903. Rendering was triggered because: page_view

## 白话译文

敕：古时候山林湖泽的收益与百姓共同享有，所以百姓在下富足而君主在上宽裕，国家没有变故，刑罚因而清明。自从唐末风气败坏，才开始有茶叶专卖的禁令，上下争相谋利，延续了近二百年。近来听说，造成的祸患更加严重。百姓遭受苛敛勒索的困苦，天天只有叹息抱怨；官府收进的是粗劣不堪的茶叶，年年堆积陈旧。私藏偷贩的人，犯法的实在很多。用严刑重罚来惩处，于心不忍。使得乡里百姓不能安于本业，商贾不能通行贩卖。唉！像这样，就是在江湖之间方圆数千里的地方，设置陷阱来坑害我的百姓啊。朕心中悲痛，考虑这件事已经很久了，间或派遣使者，前去询问情况。而大家都欣然同意，愿意放宽专卖之法，每年应缴的税额，按时上缴官府。一两位近臣，逐条分析情况，朕嘉许地看了两遍，仍然觉得不满足。又在每年输送的数额上，裁减其数目，使百姓能够富足，借此维持生计，铲除禁令条文，使商贾得以流通。历代积累的弊病，一旦得以消除，定为常法，不再更改制度，减损上层以增益下层，使我的百姓得以休养生息。尚且担心那些喜欢标新立异的人，以及借此为非作歹的党徒，胡乱上奏议论，来惑乱官府，必定处以严明的刑罚，用来警戒狂妄荒谬之人。布告远近各地，体会朕的心意吧。

NewPP limit report

Parsed by mw‐web.codfw.main‐6754f74ddc‐tn595

Cached time: 20260814005502

Cache expiry: 2592000

Cache expiry source: Template:PD‐old (currentyear)

Reduced expiry: false

Complications: [prevent‐selective‐update, show‐toc]

CPU time usage: 0.139 seconds

Real time usage: 0.184 seconds

Preprocessor visited node count: 412/1000000

Revision size: 14836/2097152 bytes

Post‐expand include size: 11807/2097152 bytes

Template argument size: 786/2097152 bytes

Highest expansion depth: 8/100

Expensive parser function count: 0/500

Unstrip recursion depth: 0/20

Unstrip post‐expand size: 3477/5000000 bytes

Lua time usage: 0.058/10.000 seconds

Lua memory usage: 899531/52428800 bytes

Number of Wikibase entities loaded: 1/500

Transclusion expansion time report (%,ms,calls,template)

100.00%  144.236      1 -total

47.37%   68.321      1 Template:Header2

35.77%   51.595      1 Template:北宋作品

34.79%   50.183      1 Template:PD-old

33.55%   48.398      1 Template:License

11.43%   16.485      1 Template:Textquality

3.43%    4.948      1 Template:Plain_sister

2.46%    3.543      1 Template:Main_subject

1.17%    1.683     24 Template:*

1.15%    1.652      1 Template:Footer

Render ID c7dabb25-977a-11f1-8d21-b525190f3ed4

Saved in parser cache with key zhwikisource:pcache:191983:|#|:idhash:canonical!zh and timestamp 20260814005502 and revision id 2344903. Rendering was triggered because: page_view

## 收录目录

- 《欧阳文忠公集》 · 卷086

原始页面：https://shishuguan.com/works/work-8c34fef42033f0505edab5e1b42fa31b
