采詩官

白居易

本文永久链接:https://shishuguan.com/works/work-1efe6b23fc1db3bb4f57615df740697b

原文

采詩官,采詩听歌導人言。

言者無罪聞者誡,下流上通上下泰。

周滅秦興至隋氏,十代采詩官不置。

郊廟登歌贊君美,樂府艷詞悅君意。

若求興諭規刺言,萬句千章無一字。

不是章句無規刺,漸及朝廷絕諷議。

諍臣杜口為冗員,諫鼓高懸作虛器。

一人負扆常端默,百辟入門兩自媚。

夕郎所賀皆德音,春官每奏唯祥瑞。

君之堂兮千里遠,君之門兮九重閉。

君耳唯聞堂上言,君眼不見門前事。

貪吏害民無所忌,奸臣蔽君無所畏。

君不見厲王胡亥之末年,群臣有利君無利。

君兮君兮愿听此,欲開壅蔽達人情,先向歌詩求諷刺。

NewPP limit report

Parsed by mw‐web.codfw.main‐6bbd84b964‐flglv

Cached time: 20260908213054

Cache expiry: 2592000

Reduced expiry: false

Complications: [show‐toc]

CPU time usage: 0.105 seconds

Real time usage: 0.165 seconds

Preprocessor visited node count: 538/1000000

Revision size: 1349/2097152 bytes

Post‐expand include size: 6070/2097152 bytes

Template argument size: 812/2097152 bytes

Highest expansion depth: 5/100

Expensive parser function count: 0/500

Unstrip recursion depth: 1/20

Unstrip post‐expand size: 43454/5000000 bytes

Lua time usage: 0.005/10.000 seconds

Lua memory usage: 693599/52428800 bytes

Number of Wikibase entities loaded: 0/500

Transclusion expansion time report (%,ms,calls,template)

100.00% 124.804 1 -total

22.32% 27.860 1 Template:Header2

7.66% 9.556 1 百鍊鏡

5.70% 7.111 1 賣炭翁

5.29% 6.605 1 隋堤柳_(白居易)

4.95% 6.178 13 Template:另

3.73% 4.659 1 官牛

3.57% 4.461 1 Template:參

2.71% 3.383 1 八駿圖_(白居易)

2.45% 3.052 1 Template:Main_subject

Render ID 9237c6e5-abcc-11f1-b593-e720a183e22e

Saved in parser cache with key zhwikisource:pcache:174974:|#|:idhash:canonical!zh and timestamp 20260908213054 and revision id 2019303. Rendering was triggered because: page_view

白话译文

采诗官,采集诗歌、听取歌谣,用来引导人们说出心声。

说话的人没有罪过,听到的人引以为戒,下面的情况能传到上面,上下就安泰。

周朝灭亡、秦朝兴起,直到隋朝,十代都没有设置采诗官。

郊庙祭祀的登歌只是赞颂君主的美好,乐府的艳词只是讨君主的欢心。

如果寻求兴寄劝谕、规劝讽刺的话,千句万章里没有一个字。

不是诗句中没有规劝讽刺,而是渐渐到了朝廷就断绝了讽谏议论。

谏诤之臣闭口不言,成了闲散多余的官员;谏鼓高高悬挂,成了空摆设。

天子背靠屏风常常端坐沉默,百官进门各自向君主献媚。

门下省的官员所祝贺的都是君主的德音,春官每次上奏的只有祥瑞。

君主的殿堂啊,远隔千里;君主的宫门啊,九重紧闭。

君主的耳朵只听得见堂上的话,君主的眼睛看不见门前的事。

贪官害民毫无顾忌,奸臣蒙蔽君主毫无畏惧。

您没看见周厉王、秦二世末年吗?群臣有利,君主却无利。

君主啊君主啊,希望您听听这些:想要打开壅塞蒙蔽、通达人情,先向歌诗中去寻求讽谏。

NewPP limit report

Parsed by mw‐web.codfw.main‐6bbd84b964‐flglv

Cached time: 20260908213054

Cache expiry: 2592000

Reduced expiry: false

Complications: [show‐toc]

CPU time usage: 0.105 seconds

Real time usage: 0.165 seconds

Preprocessor visited node count: 538/1000000

Revision size: 1349/2097152 bytes

Post‐expand include size: 6070/2097152 bytes

Template argument size: 812/2097152 bytes

Highest expansion depth: 5/100

Expensive parser function count: 0/500

Unstrip recursion depth: 1/20

Unstrip post‐expand size: 43454/5000000 bytes

Lua time usage: 0.005/10.000 seconds

Lua memory usage: 693599/52428800 bytes

Number of Wikibase entities loaded: 0/500

Transclusion expansion time report (%,ms,calls,template)

100.00% 124.804 1 -total

22.32% 27.860 1 Template:Header2

7.66% 9.556 1 百鍊鏡

5.70% 7.111 1 賣炭翁

5.29% 6.605 1 隋堤柳_(白居易)

4.95% 6.178 13 Template:另

3.73% 4.659 1 官牛

3.57% 4.461 1 Template:參

2.71% 3.383 1 八駿圖_(白居易)

2.45% 3.052 1 Template:Main_subject

Render ID 9237c6e5-abcc-11f1-b593-e720a183e22e

Saved in parser cache with key zhwikisource:pcache:174974:|#|:idhash:canonical!zh and timestamp 20260908213054 and revision id 2019303. Rendering was triggered because: page_view

收录目录

热门讨论