私試武學策問二首

苏辙

本文永久链接:https://shishuguan.com/works/work-2ec03f2fb432c9decbb79973b8a9e12c

原文

問:古之善戰者,必以兩擊一,既為之正,又為之奇。故我之受敵者一,而敵之受敵者二。我一而敵二,則我佚而敵勞,以佚擊勞,故曰:三軍之眾,可以使之必受敵而無敗。自唐季以來,古之陣法遺散而不講。今世用兵之將,置陣而不知奇正。夫置陣而不知奇正,猶作樂而不用五聲,飪食而不用五味,宮竭而商不繼,甘窮而酸不輔,一變而盡矣,不可復用也。今將推古法,求奇正之意而施之行陣,其亦可得歟?兵法曰:“先出合戰為正,後出為奇。”又曰:“奇亦為正之正,而正亦為奇之奇。”所謂奇正者,將合為一陣歟?將離為二陣歟?學者所宜辨之。

問:古稱淮陰侯善用兵,然觀其所以勝者,亦若有天幸焉。淮陰之攻趙也,廣武君請以輕兵絕其饟道而堅壁以老其師。其攻齊也,人或說龍且以相持不戰而陰招齊之亡城。此二計者,淮陰實難之,幸其計之不用,是以能克。然而使此計誠行,淮陰豈坐受縛者耶?其必有以待之,請言其說。

NewPP limit report

Parsed by mw‐web.codfw.main‐bc8dfbf79‐cfgw7

Cached time: 20260825162738

Cache expiry: 2592000

Cache expiry source: Template:PD‐old (currentyear)

Reduced expiry: false

Complications: [prevent‐selective‐update, show‐toc]

CPU time usage: 0.100 seconds

Real time usage: 0.170 seconds

Preprocessor visited node count: 216/1000000

Revision size: 759/2097152 bytes

Post‐expand include size: 28913/2097152 bytes

Template argument size: 178/2097152 bytes

Highest expansion depth: 8/100

Expensive parser function count: 0/500

Unstrip recursion depth: 0/20

Unstrip post‐expand size: 3477/5000000 bytes

Lua time usage: 0.041/10.000 seconds

Lua memory usage: 899438/52428800 bytes

Number of Wikibase entities loaded: 1/500

Transclusion expansion time report (%,ms,calls,template)

100.00% 153.667 1 -total

42.83% 65.819 1 Template:Header2

19.16% 29.441 1 Template:北宋作品

18.51% 28.444 1 Template:PD-old

17.70% 27.193 1 Template:License

14.73% 22.638 1 私試進士策問二十八首

9.48% 14.571 1 Template:Textquality

5.02% 7.718 1 殿試武舉策問一首

3.15% 4.848 1 Template:Plain_sister

2.09% 3.210 1 南省進士策問一首

Render ID e2c608eb-a0a1-11f1-bfc7-7bb0eff544e9

Saved in parser cache with key zhwikisource:pcache:192515:|#|:idhash:canonical!zh and timestamp 20260825162738 and revision id 1555659. Rendering was triggered because: page_view

白话译文

问:古代善于作战的人,必定用两倍兵力攻击一倍兵力,既设置正兵,又设置奇兵。所以我方承受敌人攻击的只有一部分,而敌人承受我方攻击的有两部分。我方一分而敌方二分,那么我方就安逸而敌方就疲劳,用安逸攻击疲劳,所以说:三军的众多兵力,可以让他们必定承受敌人攻击而不失败。自从唐末以来,古代的阵法散失而不被讲求。当今用兵的将领,布置阵势却不知道奇正。布置阵势却不知道奇正,就像演奏音乐却不使用五声,烹饪食物却不使用五味,宫音竭尽而商音不接续,甘味穷尽而酸味不辅助,一变就完了,不能再用了。现在将要推求古法,寻求奇正的含义而施行于行阵,大概也可以做到吧?兵法说:“先出合战为正,后出为奇。”又说:“奇也是正的正,而正也是奇的奇。”所谓的奇正,是将合为一个阵呢?还是将分为两个阵呢?这是学者应该辨明的。

问:古代称淮阴侯善于用兵,然而观察他所以取胜的原因,也好像有天幸。淮阴侯攻打赵国时,广武君请求用轻兵断绝他的粮道而坚壁以疲老他的军队。他攻打齐国时,有人劝说龙且相持不战而暗中招降齐国已亡的城邑。这两条计策,淮阴侯实在难以应对,幸而计策没有被采用,所以才能取胜。然而假使这些计策真的施行,淮阴侯岂会坐等被缚吗?他必定有应对的办法,请说说其中的道理。

NewPP limit report

Parsed by mw‐web.codfw.main‐bc8dfbf79‐cfgw7

Cached time: 20260825162738

Cache expiry: 2592000

Cache expiry source: Template:PD‐old (currentyear)

Reduced expiry: false

Complications: [prevent‐selective‐update, show‐toc]

CPU time usage: 0.100 seconds

Real time usage: 0.170 seconds

Preprocessor visited node count: 216/1000000

Revision size: 759/2097152 bytes

Post‐expand include size: 28913/2097152 bytes

Template argument size: 178/2097152 bytes

Highest expansion depth: 8/100

Expensive parser function count: 0/500

Unstrip recursion depth: 0/20

Unstrip post‐expand size: 3477/5000000 bytes

Lua time usage: 0.041/10.000 seconds

Lua memory usage: 899438/52428800 bytes

Number of Wikibase entities loaded: 1/500

Transclusion expansion time report (%,ms,calls,template)

100.00% 153.667 1 -total

42.83% 65.819 1 Template:Header2

19.16% 29.441 1 Template:北宋作品

18.51% 28.444 1 Template:PD-old

17.70% 27.193 1 Template:License

14.73% 22.638 1 私試進士策問二十八首

9.48% 14.571 1 Template:Textquality

5.02% 7.718 1 殿試武舉策問一首

3.15% 4.848 1 Template:Plain_sister

2.09% 3.210 1 南省進士策問一首

Render ID e2c608eb-a0a1-11f1-bfc7-7bb0eff544e9

Saved in parser cache with key zhwikisource:pcache:192515:|#|:idhash:canonical!zh and timestamp 20260825162738 and revision id 1555659. Rendering was triggered because: page_view

收录目录

热门讨论